Misteri Tunku Besar Seri Menanti
Hari ini kecoh dengan isu tertentu berkaitan Tunku Besar Tampin. Tapi di sana ada pula gelaran Tunku Besar Seri Menanti. Apa pula kisah di sebalik gelaran ini? Mengapa Tunku Besar Seri Menanti tidak termasuk dalam Undang Yang Empat?
Tunku Besar Seri Menanti ialah gelaran adat tertinggi di Negeri Sembilan selepas Yang di-Pertuan Besar, dengan sejarah panjang sejak awal abad ke-19. Gelaran memainkan peranan penting dalam struktur pemerintahan adat Minangkabau di Negeri Sembilan.
Tunku Besar Seri Menanti tidak termasuk dalam Undang Yang Empat kerana kedudukannya berbeza dalam struktur adat Negeri Sembilan. Undang Yang Empat ialah ketua adat bagi empat luak utama (Sungai Ujong, Jelebu, Johol, dan Rembau), manakala Tunku Besar Seri Menanti ialah salah seorang daripada Putera Yang Empat yang berperanan di istana Seri Menanti, bersama Tunku Laksamana, Tunku Muda Serting dan Tunku Panglima Besar.
Gelaran Tunku Besar Seri Menanti mula diperkenalkan pada tahun 1808, selepas penjenamaan semula gelaran Yang di-Pertuan Seri Menanti kepada Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan. Gelaran ini diberikan kepada pembesar negeri bagi Luak Tanah Mengandung di Seri Menanti. Kedudukannya dijamin dalam Perlembagaan Negeri Sembilan, menjadikan Tunku Besar Seri Menanti salah seorang anggota penting dalam Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan. Gelaran ini juga merupakan yang paling kanan di antara Putera Yang Empat itu.
Sebagai salah seorang Putera Yang Empat, Tunku Besar Seri Menanti bertanggungjawab menyelia hal ehwal istana, pegawai istana, serta menjadi penasihat kepada Yang di-Pertuan Besar. Peranan ini menunjukkan bahawa gelaran tersebut bukan sekadar kedudukan simbolik, tetapi mempunyai fungsi pentadbiran dan adat yang jelas.
Sejak awal abad ke-19, beberapa tokoh besar telah menyandang gelaran ini:
Tunku Haji Sir Ibrahim ibni Raja Hitam (1809–1821)
Tunku Haji Sir Nasiruddin ibni Raja Ali (1821–1831)
Tunku Haji Sir Ulin ibni Raja Ali (1831–1861)
Tunku Haji Sir Dzhaudd ibni Yamtuan Radin (1861–1872)
Tunku Haji Sir Lintau ibni Yamtuan Radin (1872–1881)
Tunku Haji Sir Muhammad ibni Tuanku Antah (1882–1888)
Tunku Haji Sir Burhanuddin ibni Yamtuan Antah (1888–1961)
Tunku Muhriz ibni Tuanku Munawir (1961–2008)
Tunku Ali Redhauddin ibni Tuanku Muhriz (2009–kini)
Istana Lama Seri Menanti, yang dibina pada tahun 1902 dan siap pada 1908, menjadi simbol penting kepada sejarah Tunku Besar Seri Menanti. Istana ini unik kerana diperbuat daripada kayu tanpa menggunakan sebarang paku besi, sebaliknya menggunakan pasak kayu. Dengan reka bentuk berunsurkan senibina Minangkabau, istana ini menjadi tempat bersemayam Yang di-Pertuan Besar dan juga lokasi istiadat adat. Kini, ia berfungsi sebagai Muzium Diraja Negeri Sembilan, mempamerkan koleksi keluarga diraja dan sejarah adat Negeri Sembilan.
Hari ini, gelaran Tunku Besar Seri Menanti masih relevan sebagai sebahagian daripada sistem adat Negeri Sembilan. Walaupun peranan politiknya mungkin tidak sekuat dahulu, kedudukannya tetap penting dalam menjaga warisan budaya dan adat. Tunku Ali Redhauddin, penyandang terkini, bukan sahaja melanjutkan tradisi tetapi juga membawa imej kepimpinan moden yang selari dengan perkembangan semasa.
------------------------
remember your history
Foto: Ujang Kutik
No comments:
Post a Comment